Marş motoru ve şarj dinamosu hakkında sıkça sorulan sorular

Şarj dinamosu, motor çalışırken mekanik dönme hareketini elektrik enerjisine dönüştüren parçadır.

Motor çalıştığı sürece araçtaki elektrikli sistemleri (ateşleme, yakıt enjeksiyonu, farlar, soğutma fanı, klima ve multimedya gibi) besler ve aynı zamanda aküyü şarj eder. Bu nedenle araçta elektrik enerjisinin asıl kaynağı akü değil, şarj dinamosudur; akü daha çok motorun ilk çalıştırılması için gereken enerjiyi depolar.

Günlük kullanımda evet: Türkiye’de “şarj dinamosu” ifadesi, modern araçlardaki alternatör için kullanılır.

Teknik olarak dinamo doğru akım üreten eski tip makineleri, alternatör ise alternatif akım üreten ve bu akımı diyot tablası (doğrultucu) ile doğru akıma çeviren makineleri ifade eder. Günümüz araçlarının neredeyse tamamında alternatör bulunur; sanayide ve bu sitede “şarj dinamosu” ile “alternatör” aynı parçayı anlatmak için kullanılır.

Gösterge panelinde akü/şarj uyarı lambasının yanması, farların sönükleşmesi, akünün sık sık boşalması ve dinamodan gelen uğultu veya sürtünme sesi en sık görülen belirtilerdir.

Bu belirtilerin her biri tek başına kesin arıza anlamına gelmez; aynı şikâyetler akü, kablo bağlantıları, kayış veya sigorta kaynaklı da olabilir. Doğru teşhis için şarj sisteminin ölçüm cihazlarıyla kontrol edilmesi gerekir.

Kesin ayrım ancak ölçümle yapılır: akünün durumu ve motor çalışırken sistemin şarj gerilimi birlikte kontrol edilmelidir.

Genel bir eğilim olarak; araç çalıştıktan sonra şarj uyarı lambası yanıyor ya da sürüş sırasında elektrikli donanımlar zayıflıyorsa şarj sistemi, araç bir süre bekledikten sonra çalışmıyorsa akü veya araçtaki kaçak akım daha olası sebeplerdir. Ancak yeni takılan bir akünün kısa sürede boşalması da şarj dinamosu kaynaklı olabilir.

Doğru değerler araçtan araca değiştiği için ölçümün deneyimli bir servis tarafından yapılmasını öneririz. Akü kutup başlarına ve şarj kablolarına motor çalışırken müdahale etmeyin.

En sık sebepler zayıf veya boş akü, gevşek ya da oksitlenmiş bağlantılar, marş otomatiği arızası, aşınmış kömürler ve kollektör ile burç/yatak aşınmalarıdır.

Kontak, immobilizer, sigorta ve röle gibi marş devresindeki diğer elemanlar da marşın hiç basmamasına yol açabilir. Bu nedenle önce aküden marşa kadar olan devre kontrol edilir, ardından marş motoru sökülerek incelenir.

Tek bir “tık” sesi genellikle marş otomatiğinin çektiğini ama motoru döndürecek yeterli akımın geçmediğini gösterir; sebep akü, bağlantılar, otomatik kontakları veya marş motorunun kendisi olabilir.

Art arda hızlı tıklama sesleri çoğunlukla akünün yeterli gücü sağlayamadığına işaret eder. Yine de ses tek başına teşhis için yeterli değildir; akü ve marş devresinin ölçülmesi gerekir.

Marş motoru, motoru ilk harekete geçiren elektrik motorunun bütünüdür; marş otomatiği ise bu motorun üzerindeki, dişliyi ileri iten ve yüksek akımı devreye sokan elektromanyetik şalterdir.

Kontak çevrildiğinde otomatik, marş dişlisini (pinyon) volan dişlisine kavuşturur ve marş motoruna akım verir. Motor çalışınca bağlantıyı ayırarak dişlilerin zarar görmesini önler. Otomatik arızalandığında marş motoru boşa dönebilir veya hiç çalışmayabilir; bu durumda çoğu zaman yalnızca otomatiğin tamiri veya değişimi yeterli olabilir.

Evet, çoğu durumda tamir edilebilir. Marş motoru ve alternatör, ayrı ayrı değiştirilebilen parçalardan oluşur.

Kömür, rulman, diyot tablası, konjektör (voltaj regülatörü), marş otomatiği ve marş dişlisi gibi parçalar yenilenerek ünite tekrar kullanılabilir. Gövdede, rotor veya statörde ağır hasar varsa ya da gerekli parça temin edilemiyorsa ünitenin değişimi daha doğru olabilir.

Parça değişimi yalnızca arızalı parçanın yenilenmesidir; revizyon ise ünitenin tamamen sökülüp temizlenmesi, tüm parçalarının kontrol edilmesi ve aşınmış parçalarının birlikte yenilenmesidir.

Revizyonda ünite, sadece bugünkü arızası giderilmek üzere değil, kalan parçalarının durumu da değerlendirilerek elden geçirilir. Hangi yöntemin uygun olduğu, sökümden sonra parçaların durumuna göre belirlenir.

Karar, ünite sökülüp incelendikten sonra; hasarın kapsamı, parça bulunabilirliği ve toplam maliyet birlikte değerlendirilerek verilir.

Tamir maliyeti uygun bir alternatif ünite maliyetine yaklaşıyorsa veya ana gövde, rotor ya da statör ağır hasarlıysa değişim önerilebilir. Değerlendirme sonucu, işleme başlanmadan önce müşteriye anlatılır.

Fiyat; ünitenin tipi, arızanın kapsamı, değişmesi gereken parçalar ve bu parçaların bulunabilirliğine göre belirlenir. Bu nedenle inceleme yapılmadan kesin fiyat verilemez.

Telefonda veya WhatsApp üzerinden araç ve parça bilgilerini paylaşmanız ön bilgi almanızı kolaylaştırır; kesin fiyat, ünite incelendikten sonra netleşir.

Süre; arızanın türüne, yapılacak işlemin kapsamına (parça değişimi veya revizyon) ve gereken parçanın hazırda olup olmamasına göre değişir.

Basit bir parça değişimi ile tam revizyon aynı sürede tamamlanmaz. Parçanın tedarik edilmesi gerekiyorsa süre uzayabilir. Tahmini süre, inceleme sonrasında bildirilir.

En güvenilir yol, mevcut parçanın veya ünitenin üzerindeki parça/etiket numarasını paylaşmak ya da parçayı getirerek ölçü ve bağlantı karşılaştırması yaptırmaktır.

Aynı araç modelinde bile motor tipine, üretim yılına ve donanıma göre farklı marş motoru veya alternatör kullanılabilir. Bu yüzden yalnızca marka ve modele göre parça seçmek yanıltıcı olabilir; voltaj, kasnak tipi, montaj kulakları, soket yapısı ve dişli diş sayısı gibi detaylar karşılaştırılır.

Araç marka, model ve model yılı; motor tipi veya hacmi; varsa parça üzerindeki etiket/parça numarası ve parçanın fotoğrafları en faydalı bilgilerdir.

Bunlara ek olarak yaşadığınız belirtiyi (örneğin şarj lambası yanıyor, marş tık sesi veriyor) kısaca anlatmanız ön değerlendirmeyi kolaylaştırır. Tekne, iş makinesi veya jeneratör gibi araçlarda motor markası ve modeli de önemlidir.

Otomobil, kamyon ve kamyonet, motosiklet ve ATV, tekne ve jet ski, iş makinesi ve çim biçme makinesi (riding mower) ile jeneratörlerin marş motoru ve şarj dinamosu ihtiyaçlarına marka bağımsız hizmet veriyoruz.

Belirli bir araç veya parça için uygunluğu öğrenmek isterseniz bilgileri telefonla ya da WhatsApp üzerinden paylaşabilirsiniz.

Altın Oto Dinamo, İstanbul’da Bağcılar Güngören Sanayi Sitesi, 17 Blok No:41 adresinde bulunuyor.

1980’li yılların başında Topkapı Sanayi Sitesi’nde kurulan firma, 1990’lı yılların başından bu yana Bağcılar Güngören Sanayi Sitesi’nde hizmet veriyor. Yol tarifi için iletişim sayfasındaki harita bağlantısını kullanabilirsiniz.

Bizi +90 212 549 06 20 numaralı telefondan arayabilir, WhatsApp üzerinden yazabilir veya iletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz.

Parça veya araç bilgilerinizi önceden paylaşırsanız ön değerlendirme daha hızlı yapılır. Adresimiz Bağcılar Güngören Sanayi Sitesi, 17 Blok No:41, İstanbul.